روایت یک زن افغان از مسیر پرخطر مهاجرت، تنها داستان عبور از مرزها نیست؛ بلکه بازتاب رنج مردمی است که سالها بهای ناکامی حاکمان خود را پرداختهاند.
او همراه با گروهی از مهاجران از افغانستان راهی اروپا شد؛ سفری که از کوههای مرزی، شبهای سرد، گرسنگی، تشنگی و ترس از مرگ عبور میکرد. در این مسیر، قاچاقبران انسان با وعدههای دروغین از ناامیدی مردم سود میبرند و مهاجران را در شرایطی قرار میدهند که راه بازگشتی برایشان باقی نمیماند.
بسیاری از افغانها امروز نه از روی انتخاب، بلکه از سر ناچاری کشور خود را ترک میکنند. سالها فساد، سوءمدیریت، اختلافات سیاسی و ضعف نهادهای دولتی در دوران جمهوری، اعتماد مردم را به آینده از بین برد. منتقدان معتقدند که حکومت پیشین به رهبری اشرف غنی نتوانست در برابر بحرانهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی راهحلی پایدار ارائه کند. فرار ناگهانی اشرف غنی در اوج سقوط کابل در آگست ۲۰۲۱ نیز از سوی بسیاری از شهروندان بهعنوان نماد فروپاشی نظام و رها شدن مردم در یکی از دشوارترین لحظات تاریخ معاصر افغانستان تلقی میشود.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، امید بسیاری از شهروندان برای بهبود وضعیت نیز برآورده نشد. محدودیتهای گسترده بر حقوق و آزادیهای اساسی، بهویژه برای زنان و دختران، نگرانیهای جدی داخلی و بینالمللی را به همراه داشته است. بسته شدن مکاتب متوسطه و لیسه به روی دختران، محرومیت زنان از تحصیلات دانشگاهی، محدودیت در اشتغال و حضور اجتماعی آنان، سبب شده است که بخش بزرگی از جامعه افغانستان از حق آموزش، کار و مشارکت در زندگی عمومی محروم شود.
همزمان، بحران اقتصادی، بیکاری گسترده، کاهش فرصتهای شغلی و تداوم انزوای بینالمللی افغانستان، شرایط زندگی را برای میلیونها شهروند دشوارتر ساخته است. در چنین وضعیتی، بسیاری از خانوادهها مهاجرت را تنها راه نجات خود میدانند؛ حتی اگر این تصمیم به معنای عبور از خطرناکترین مسیرهای قاچاق انسان باشد.
راوی این گزارش میگوید هدفش تشویق مردم به مهاجرت نیست، بلکه میخواهد واقعیتی تلخ را بازگو کند؛ اینکه مسیرهای غیرقانونی مهاجرت، برخلاف وعدههای قاچاقبران، سرشار از خطر، تحقیر و رنج است. او از کودکانی میگوید که در راه بیمار شدند، از زنانی که در مرزها با تهدید و خشونت روبهرو شدند و از مردانی که تمام دارایی خود را برای سفری نامعلوم هزینه کردند.
داستان او، داستان هزاران افغانی است که قربانی ناکامی حکومتهای گذشته و حال شدهاند؛ مردمی که میان فساد و فروپاشی دیروز و محدودیتها و بحرانهای امروز گرفتار ماندهاند. آنان برای یافتن امنیت، کرامت انسانی و آیندهای بهتر، ناچار میشوند جان خود را در جادههای مرگ به خطر بیندازند؛ جادههایی که هر سال قربانیان بیشتری میگیرند و همچنان نمادی از درد، بیسرنوشتی و مهاجرت اجباری افغانها باقی ماندهاند.
گزارش ویژه مونیخ ژورنال
عكس مونيخ ژورنال
